Boekbericht: 15 april verschijnt 'Weerbaar' bij Noordboek

15 april 2026 verschijnt bij uitgeverij Noordboek

Weerbaar

Een biografie van Arnold Douwes (1906–1999)

Michiel van Diggelen, Richard Tanke

Deze nieuwe biografie belicht het veelzijdige leven van verzetsman Arnold Douwes.

Arnold Douwes verwierf brede bekendheid met de publicatie van zijn Geheime Dagboek (2018), waarin hij zijn dagelijkse inspanningen vastlegde om tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden te redden in Zuidoost-Drenthe. Deze biografie plaatst zijn verzetswerk in het perspectief van zijn totale leven en persoonlijkheid. Gebaseerd op niet eerder ontsloten bronnen en gesprekken met familieleden en betrokkenen, schetsen de auteurs een waarheidsgetrouw portret van een man die op vier continenten leefde. Douwes verbleef in de jaren twintig en dertig in de Verenigde Staten, emigreerde na de oorlog met zijn Joodse vrouw Jet Reichenberger naar Zuid-Afrika en woonde vervolgens bijna dertig jaar in Israël. In 1985 keerde hij terug naar Nederland. Zijn leven kenmerkte zich door onafhankelijkheid, intuïtie en een voortdurende drang om zijn eigen koers te varen.

De biografie volgt zijn levensloop chronologisch en onderzoekt onder meer wat hem in staat stelde zoveel te betekenen voor vervolgde Joden, en hoe zijn weerbaarheid zich manifesteerde in verschillende fasen en contexten van zijn leven. De titel Weerbaar verwijst naar zijn sterke innerlijke kracht: zijn vermogen om grenzen te stellen, tegenslagen te weerstaan en zich te verzetten tegen onderdrukking en totalitaire systemen.

De afgelopen jaren is de belangstelling voor Douwes’ verzetswerk toegenomen. De publicist Rutger Bregman noemt hem ‘één van de belangrijkste figuren in het ondergrondse verzet tegen de Duitsers.’ Hij typeert hem als een superspreader van het verzetsvirus en als een pionier van ‘morele ambitie’: het streven om daadwerkelijk verschil te maken in de wereld en een bijdrage te leveren aan de oplossing van grote wereldproblemen. De auteurs plaatsen hierbij kanttekeningen en benadrukken dat Douwes eerder een praktische en weerbare doener was dan een ideologische wereldverbeteraar.

Michiel van Diggelen (1957) is historicus, oud-docent en publicist. Eerder schreef hij onder meer biografieën en historische studies, waaronder werken over Ab Visser, Hendrik Peter Scholte en Truus van Lier.

Richard Tanke (1957–2025) studeerde natuurkunde en promoveerde in de kernfysica. Hij specialiseerde zich later in zijn leven tot sociaal ondernemer. Hij zette zich in voor inclusieve innovatie, met projecten gericht op het vergroten van zelfstandigheid voor mensen met een beperking.